Renovatie en uitbreiding Drents Museum te Assen

 

Boomvormige ondersteuning draagt plafondconstructie in centrale hal

Estethiek en techniek komen samen in ‘boomkolommen’ Drents Museum

Wie op de lommerrijke Brink in Assen voor het Drents Museum staat, zal al snel de relatie leggen naar de vorm van de constructieve kolommen die in de centrale hal van het museum de bovenlig-gende verdieping dragen. De markante, boomstamvormige kolommen eindigen niet strak tegen de plafondconstructie maar vertakken zich al daaronder om door te lopen over het plafond en de wand. De dragende functie van de betonnen ‘bomen’ wordt daar nog eens door benadrukt. NOE-Betonvormgeving, een onderdeel van NOE-Bekistingtechniek, ontwikkelde een oplossing waarmee alle technische en esthetische eisen werden gecombineerd met de door de architect gewenste vorm.

Voor de renovatie van het Drents Museum ontwikkelde het architectenkantoor Designed by Erick van Egeraat een markante oplossing met centrale entreehal in de kelder. De verlaagde entree wordt gedomineerd door kolommen die als trotse platanen en eiken, zoals die ook de Brink van Assen sieren, de bovenliggende plafondconstructie dragen.

Langs een van de kolommen voert een brede, statige trap langzaam omhoog naar het feitelijke museumgedeelte. Hal, kolommen en trap zijn uitgevoerd in helderwit, waardoor een fris, licht en transparante indruk ontstaat.

Out-of-the-box

Het oorspronkelijke idee om de kolommen uit te voeren als stalen – met beton gevulde - buisko-lommen met daaromheen een schaal in een hard materiaal, maakte op verzoek van onderaannemer BSA Vloeren plaats voor een “out-of-the-box”-oplossing van NOE-Bekistingtechniek. De oplossing moest bestand zijn tegen de mechanische belastingen die optreden in een openbaar toegankelijke ruimte.

NOE-Betonvormgeving ontwikkelde een oplossing in een deelbare en meerdere keren inzetbare po-lyester kolombekisting. De kolomkist laat zich verwerken als normale ronde of vierkante kolommen. De ogenschijnlijk ingewikkelde kolommen kunnen daardoor op de gebruikelijke manier op de bouw-plaats worden gestort.

Als basis voor het model heeft de architect een 3D-model van de gewenste vorm gemaakt, inclusief de vertakkingen naar het plafond. Daar waar het ontwerp zich onder het plafond in de breedte ver-takte, is het 3D-model voor de betonkolom “afgeknipt”. Met terugliggende sponning van 40 mm werd het model rechtstandig opgetrokken tot de hoogte van de op deze kolommen rustende balk-constructie. In het afbouwstadium is, met ter plaatse gevormd stucwerk, vanuit wand en plafond aangewerkt tot in deze sponning. Daarmee is een naadloze en vloeiend verlopende aansluiting gere-aliseerd tussen beton en stucwerk. Het wat kwetsbaardere stucwerk start ook pas op grote hoogte - alle mechanisch zwaarder te belasten oppervlakken zijn dan ook in duurzaam en hard beton gereali-seerd.

Als basis voor de vervaardiging van de kolommal is door middel van 5-assig CNC frezen vanuit het door de architect aangeleverde 3D-model een zogenaamde “plug” van deze kolom gemaakt. Dit 1:1 positief model is na het frezen door middel van het opbrengen van een gladde toplaag geschikt ge-maakt om met polyester af te vormen. De complexe vorm - met in- en uitlopende ribben - maakte het noodzakelijk om meer dan twee deelnaden in de mal te realiseren. Na gereedkomen van de plug is op het model bepaald waar de deelnaden zouden komen. Doordat de flenzen van de deelnaden op de plug worden gevormd en er bij het maken van de diverse schalen tegen elkaar wordt aange-werkt kunnen deze deelnaden in elke gewenste vorm vloeiend verlopen en ontstaat er een minimaal zichtbare naad.

De mal heeft een laminaatdikte van 10 mm gemodificeerd polyester, dat bestand is tegen de alkali-sche inwerking van beton en is voorzien van flenzen op de deelnaden en aan de onder- en bovenzij-de. Om vervorming van de mal door invloed van de stortbelasting tegen te gaan wordt de gehele mal voorzien van meegelamineerde verstevigingsschotten. Paspunten op de deelnaadflenzen zorgen er voor dat de schaaldelen ten opzichte van elkaar niet kunnen wisselen. Over de volledige hoogte heeft de mal een stalen frame waarmee deze eenvoudig in het werk is te stellen.

De aldus samengestelde mal is compleet gebruiksklaar aan de onderaannemer geleverd waarna er probleemloos de benodigde 8 stuks kolommen mee zijn gestort. Voor wat betreft het constructieve aspect: de minimale kerndiameter van de kolom is de constructief benodigde 300 mm. Als hoofdwa-pening is over de volledige lengte van de kolom een wapeningskooi toegepast die ook op deze dia-meter is gebaseerd. Voor het storten van de kolom is gebruik gemaakt van een normale betonmor-telsamenstelling, waar polypropyleenvezels aan zijn toegevoegd om haarscheurvorming aan de op-pervlakte en in de niet-gewapende uitstulpingen van het model tegen te gaan.